Thủ môn rời vạch khi bắt phạt đền: khi nào phải đá lại?
Theo IFAB Law 14, nếu thủ môn vi phạm vị trí và cản được cú sút để ngăn bàn thắng, quả phạt đền được thực hiện lại. Nếu bóng vẫn vào lưới, bàn thắng được công nhận. Nếu bóng ra ngoài hoặc trúng khung thành mà không vào, chỉ đá lại khi lỗi thủ môn ảnh hưởng rõ ràng đến người sút.
Điểm chính
- Thủ môn cứu được cú sút sau khi vi phạm: phạt đền được đá lại.
- Bóng vào lưới: bàn thắng được công nhận nếu không có vi phạm khác.
- Bóng ra ngoài hoặc trúng khung thành: chỉ đá lại nếu ảnh hưởng rõ đến người sút.
- Lỗi dẫn đến đá lại: thủ môn bị cảnh cáo lần đầu, thẻ vàng ở lần sau.
- Ít nhất một phần của một bàn chân phải chạm, trên hoặc sau vạch khi bóng được đá.
Thủ môn rời vạch và cản được cú sút thì sao?
Khi thủ môn phạm lỗi trước lúc bóng vào cuộc và ngăn bóng đi vào lưới, IFAB Law 14 yêu cầu đá lại quả phạt đền. Một lỗi thường gặp là thủ môn không giữ đúng vị trí trên vạch cầu môn đến thời điểm bóng được đá. Nếu thủ môn rời vạch và cứu được cú sút, hành động đó đã ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả, nên trọng tài cho thực hiện lại. [1]
Trong lần đá lại, thủ môn được cảnh cáo lần đầu trong trận; những lần vi phạm tiếp theo bị phạt thẻ vàng. Cần phân biệt lời cảnh cáo đầu tiên với việc trọng tài tự động rút thẻ vàng ngay ở lần đầu. IFAB nêu rõ trình tự kỷ luật này đối với lỗi của thủ môn dẫn đến việc đá lại quả phạt đền. [1]
Quy định không có nghĩa mọi chuyển động của thủ môn trước cú đá đều là lỗi. Law 14 hiện hành yêu cầu ít nhất một phần của một bàn chân chạm, nằm trên đường hoặc phía sau vạch cầu môn cho tới khi bóng được đá. Chỉ khi thủ môn không đáp ứng điều kiện và hành vi đó ảnh hưởng đến tình huống theo luật mới có thể dẫn tới xử lý. [1]
Nếu bóng đi vào lưới dù thủ môn vi phạm thì sao?
Nếu cú sút vẫn đi vào lưới dù thủ môn phạm lỗi, bàn thắng được công nhận. Lỗi của thủ môn không làm mất bàn thắng khi bóng đã vượt vạch cầu môn và không có vi phạm khác cần xử lý. Đây là khác biệt quan trọng so với trường hợp thủ môn phạm lỗi rồi cản cú sút thành công: khi cú đá đã thành bàn, không cần đá lại chỉ vì thủ môn rời vạch. [1]
IFAB Law 14 cũng áp dụng nguyên tắc này nếu bóng bật ra từ thủ môn rồi một cầu thủ tấn công ghi bàn: trọng tài có thể áp dụng lợi thế và công nhận bàn thắng. Nếu bàn thắng được công nhận, không thực hiện lại quả phạt đền và không có cảnh cáo hoặc thẻ cho thủ môn chỉ vì lỗi rời vạch đó. Quyết định dựa trên kết quả cuối cùng của cú đá và pha bóng tiếp diễn. [1]
Người xem đôi khi thấy thủ môn bước lên trước vạch nhưng bóng vẫn vào lưới. Trong trường hợp ấy, cần xét liệu cú sút có thành bàn hay không và có vi phạm nào khác từ cầu thủ sút hoặc đồng đội hay không. Nếu bàn thắng hợp lệ, việc thủ môn rời vạch không xóa bàn. Trọng tài chỉ cho đá lại khi điều kiện của Luật 14 về kết quả và ảnh hưởng được thỏa mãn.
Cú sút ra ngoài hoặc trúng khung thành có tự động đá lại không?
Không tự động. Nếu thủ môn phạm lỗi nhưng bóng đi chệch khung thành hoặc bật từ cột dọc, xà ngang mà không vào lưới, quả phạt đền chỉ được thực hiện lại khi lỗi của thủ môn ảnh hưởng rõ ràng đến người sút. Nếu không có ảnh hưởng rõ, trận đấu tiếp tục theo kết quả cú đá, chẳng hạn phát bóng lên khi bóng đi ra ngoài. [1]
Điều kiện “clearly impacted on the kicker” đòi hỏi mối liên hệ rõ giữa lỗi và khả năng người sút thực hiện cú đá. Việc thủ môn bước khỏi vạch một mình không đủ để kết luận chắc chắn rằng cú đá phải lặp lại nếu bóng không vào. Trọng tài cần xem tình huống cụ thể, gồm thời điểm thủ môn di chuyển và liệu hành động đó có tác động rõ đến người sút hay không. [1]
Nếu cú sút bị thủ môn cản lại và bóng không vào lưới, lỗi đã ảnh hưởng trực tiếp tới kết quả nên quả đá được thực hiện lại. Nếu cú sút bay ra ngoài hoặc chạm khung thành mà không vào, trọng tài áp dụng tiêu chí ảnh hưởng rõ ràng thay vì yêu cầu đá lại trong mọi trường hợp. Đây là lý do hai pha bóng cùng có thủ môn rời vạch có thể dẫn đến cách xử lý khác nhau. [1]
Thẻ phạt thủ môn được áp dụng theo thứ tự nào?
Khi lỗi của thủ môn dẫn đến đá lại, lần vi phạm đầu tiên trong trận bị cảnh cáo; các lần sau bị thẻ vàng. Việc đếm này áp dụng trong cùng trận, không phải mỗi quả phạt đền lại bắt đầu một chu kỳ mới. Nếu thủ môn tái phạm khi thực hiện lại cú đá hoặc trong một quả phạt đền khác sau đó, trọng tài có thể rút thẻ theo trình tự Luật 14. [1]
Không phải mọi lỗi vị trí của thủ môn đều dẫn đến đá lại và kỷ luật. Nếu bóng đi vào lưới, bàn thắng được công nhận và theo IFAB không có cảnh cáo hoặc thẻ dành cho thủ môn chỉ vì lỗi đó. Nếu bóng đi ra ngoài mà lỗi không ảnh hưởng rõ đến người sút, cú đá không được thực hiện lại. Vì vậy phải xác định kết quả và ảnh hưởng trước khi kết luận có áp dụng bước kỷ luật hay không. [1]
Trọng tài cũng có thể cần cân nhắc các vi phạm đồng thời khác. Nếu người sút hoặc đồng đội vi phạm, hậu quả có thể khác với lỗi riêng của thủ môn. Bài này tập trung vào lỗi thủ môn rời vạch; khi có nhiều lỗi cùng lúc, hãy đối chiếu toàn bộ Điều 14 và quyết định chính thức thay vì chỉ áp dụng một nhánh xử lý.
Cách đọc tình huống phạt đền qua ba câu hỏi
Đầu tiên, xác định thủ môn có giữ ít nhất một phần bàn chân chạm, trên hoặc sau vạch cho đến khi bóng được đá hay không. Thứ hai, xem kết quả: bóng vào lưới, bị thủ môn cản, đi ra ngoài hay bật từ cột/xà. Thứ ba, nếu bóng không vào, xác định lỗi thủ môn có ảnh hưởng rõ đến người sút hay không. Ba câu hỏi này phân loại được phần lớn tranh cãi về việc có đá lại hay không. [1]
Nếu bóng vào lưới, bàn thắng được công nhận khi không có vi phạm khác. Nếu thủ môn cứu bóng, quả đá được thực hiện lại. Nếu bóng đi chệch hoặc chạm khung thành mà không vào, chỉ đá lại khi lỗi ảnh hưởng rõ đến người sút. Sau đó mới xét trình tự cảnh cáo: lần đầu cảnh cáo, các lần sau thẻ vàng. Luật tách kết quả cú đá khỏi kỷ luật thủ môn để tránh gộp nhiều quyết định thành một.
Người hâm mộ theo dõi Xem các trận bóng đá trực tiếp cùng KLIVE có thể dùng trình tự này khi trọng tài kiểm tra vị trí thủ môn. Hãy chú ý không chỉ bàn chân của thủ môn mà còn hướng bóng và mức độ ảnh hưởng đến cú sút. Cách phân biệt giữa cú cứu bóng, cú sút hỏng và bóng vào lưới giải thích vì sao trọng tài đôi khi cho đá lại nhưng ở pha khác lại tiếp tục trận.
Nguồn tham khảo
- IFAB Law 14: The Penalty Kick —— IFAB Law 14区分门将越线后扑出点球、点球入网、射偏或击中门框等结果，并以是否明显影响主罚者决定是否重罚。
Câu hỏi thường gặp
Thủ môn rời vạch nhưng cản được cú sút thì quyết định là gì?
Quả phạt đền được thực hiện lại.
Thủ môn rời vạch nhưng bóng vẫn vào lưới có bị đá lại không?
Không. Bàn thắng được công nhận nếu không có vi phạm khác.
Cú sút chạm cột dọc hoặc đi ra ngoài có tự động đá lại không?
Không. Chỉ đá lại nếu lỗi thủ môn ảnh hưởng rõ ràng đến người sút.
Thủ môn bị phạt thẻ thế nào khi tái phạm?
Lần đầu bị cảnh cáo; các lần tiếp theo bị thẻ vàng khi lỗi dẫn đến đá lại.
Thủ môn cần giữ bao nhiêu chân trên vạch?
Ít nhất một phần của một bàn chân phải chạm, nằm trên hoặc phía sau vạch cho đến khi bóng được đá.